Có một khoản tiền dư, bạn muốn trả nợ trước hạn cho nhẹ đầu. Câu hỏi đầu tiên thường là: có bị phạt không, và trả sớm có thật sự lợi hơn không. Bài này giúp bạn tự tính bằng một phép so sánh đơn giản, rồi đi qua các bước để tất toán cho gọn.
Mọi lãi suất và mức phí trong bài là số giả định để minh hoạ, không phải mức của một ngân hàng hay công ty cụ thể nào.
Trả nợ trước hạn là gì?
Trả nợ trước hạn là trả gốc sớm hơn lịch trong hợp đồng. Có hai dạng thường gặp.
- Tất toán toàn bộ: trả hết phần gốc còn lại cộng lãi phát sinh đến ngày trả (và phí nếu có). Khoản vay đóng lại.
- Trả trước một phần: trả thêm một phần gốc, khoản vay vẫn tiếp tục. Sau đó hoặc khoản trả mỗi tháng giảm, hoặc kỳ hạn rút ngắn, tuỳ hợp đồng và tuỳ bạn chọn nếu được chọn.
Phần gốc còn lại chính là dư nợ. Nếu bạn chưa rõ dư nợ gốc khác tổng dư nợ thế nào, bài dư nợ là gì giải thích từng thuật ngữ trên sao kê.
Trả nợ trước hạn có bị phạt không?
Tuỳ hợp đồng. Một số khoản vay cho trả trước miễn phí, một số khác thu phí trả nợ trước hạn. Cách tính phí hay gặp là lấy một tỷ lệ phần trăm nhân với số gốc trả trước; tỷ lệ này có thể giảm dần theo thời gian đã vay. Ví dụ để hình dung (giả định): phí 3% số gốc trả trước nếu tất toán trong năm đầu, 1% nếu sau năm đầu.
Một số điểm cần đọc kỹ trong hợp đồng:
- Có phí trả trước không, tính trên số tiền nào, mức bao nhiêu.
- Có thời gian tối thiểu phải vay trước khi được trả sớm không.
- Trả trước một phần có được không, mỗi lần tối thiểu bao nhiêu.
- Các khoản phí đã thu lúc giải ngân (phí dịch vụ, bảo hiểm) có được hoàn một phần hay không.
Ví dụ về một đối tác: theo thông tin MoneyCat công bố, tất toán trước hạn không có phí trả nợ trước hạn. Cũng theo ví dụ khoản vay MoneyCat công bố (vay 4.000.000đ trong 4 tháng), tiền lãi khoảng 151.117đ trong khi phí tư vấn và phí dịch vụ là 585.000đ + 630.000đ. Nghĩa là với khoản vay có cấu trúc như vậy, trả sớm chỉ giúp bớt phần lãi chưa phát sinh; còn phí có được giảm hay không thì bạn cần hỏi trực tiếp, đừng mặc định.
Cách tính trả sớm có lợi hay không
Nguyên tắc chỉ một dòng: trả sớm có lợi khi tiền lãi tiết kiệm được lớn hơn phí trả trước (cộng mọi chi phí khác phát sinh khi tất toán).
- Tiền lãi tiết kiệm được = tổng lãi bạn sẽ phải trả nếu đi hết lịch, tính từ ngày tất toán.
- Phí trả trước = tỷ lệ phí × số gốc trả trước.
Cách tính lãi theo dư nợ giảm dần, dư nợ ban đầu hay kỳ trả đều sẽ cho kết quả khác nhau. Bài công thức tính lãi vay có từng công thức kèm ví dụ.
Ví dụ: tất toán giữa kỳ hay gần cuối kỳ (số giả định)
Vay 60.000.000đ, kỳ hạn 24 tháng, lãi giả định 12%/năm (1%/tháng) trên dư nợ giảm dần, trả gốc đều 60.000.000 / 24 = 2.500.000đ mỗi tháng. Phí trả trước giả định 3% số gốc trả trước, áp cùng một mức cho cả hai trường hợp dưới đây để dễ so sánh. Giả sử bạn tất toán ngay sau khi trả xong một kỳ, nên chưa có lãi phát sinh thêm.
Trường hợp A: tất toán sau kỳ 12.
- Dư nợ còn lại = 60.000.000 − 12 × 2.500.000 = 30.000.000đ.
- Nếu đi tiếp 12 kỳ, dư nợ đầu mỗi kỳ là 30; 27,5; 25; … ; 2,5 (triệu đồng), cộng lại 195 triệu đồng.
- Lãi tiết kiệm được = 195.000.000 × 1% = 1.950.000đ.
- Phí trả trước = 30.000.000 × 3% = 900.000đ.
- Lợi ròng = 1.950.000 − 900.000 = 1.050.000đ. Trả sớm có lợi.
Trường hợp B: tất toán sau kỳ 20.
- Dư nợ còn lại = 60.000.000 − 20 × 2.500.000 = 10.000.000đ.
- Dư nợ đầu 4 kỳ còn lại: 10; 7,5; 5; 2,5 (triệu đồng), cộng lại 25 triệu đồng.
- Lãi tiết kiệm được = 25.000.000 × 1% = 250.000đ.
- Phí trả trước = 10.000.000 × 3% = 300.000đ.
- Kết quả = 250.000 − 300.000 = −50.000đ. Trả sớm thiệt hơn đi hết lịch.
Trả càng sớm trong vòng đời khoản vay, lãi tiết kiệm được càng nhiều. Gần cuối kỳ, phần lãi còn lại rất nhỏ, nên chỉ cần một mức phí vừa phải là trả sớm đã không còn lợi.
Trả trước một phần: giảm khoản trả tháng hay rút ngắn kỳ hạn?
Khi trả trước một phần, bên cho vay thường tính lại lịch theo một trong hai cách:
| Cách tính lại | Bạn được gì | Hợp với ai |
|---|---|---|
| Giữ kỳ hạn, giảm khoản trả mỗi tháng | Dòng tiền hằng tháng nhẹ hơn | Người muốn thêm khoảng thở trong ngân sách |
| Giữ khoản trả mỗi tháng, rút ngắn kỳ hạn | Thường tiết kiệm lãi nhiều hơn, xong nợ sớm hơn | Người thu nhập ổn định, muốn hết nợ nhanh |
Hãy hỏi rõ hợp đồng áp cách nào, có cho bạn chọn không, và xin lịch trả nợ mới bằng văn bản sau khi trả.
Các bước tất toán khoản vay
- Hỏi số tiền tất toán chính xác theo ngày bạn dự định trả: gốc còn lại, lãi phát sinh đến ngày đó, phí trả trước nếu có. Số này thay đổi theo ngày, nên hỏi sát ngày trả.
- Kiểm lại con số bằng lịch trả nợ và hợp đồng. Nếu chênh, hỏi từng dòng.
- Chuyển tiền đúng kênh chính thức ghi trong hợp đồng hoặc ứng dụng của bên cho vay, ghi rõ nội dung là tất toán và mã hợp đồng. Không chuyển cho tài khoản cá nhân lạ tự xưng là nhân viên.
- Xin xác nhận tất toán bằng văn bản hoặc thông báo trong ứng dụng, ghi rõ khoản vay đã đóng và không còn nghĩa vụ. Lưu lại cùng biên lai chuyển khoản.
- Kiểm tra lịch sử tín dụng sau đó. Sau một thời gian, tra lại để chắc khoản vay đã được cập nhật là đã tất toán. Cách làm có trong bài tra cứu CIC cá nhân.
Giữ giấy xác nhận tất toán
Đây là bằng chứng quan trọng nhất nếu sau này có cuộc gọi đòi nợ nhầm hoặc thông tin tín dụng chưa được cập nhật. Hãy lưu cả bản chụp và bản gốc nếu có.
Khi nào không nên trả nợ trước hạn?
Trả sớm không phải lúc nào cũng là lựa chọn khôn ngoan.
- Chưa có quỹ dự phòng: dồn hết tiền trả nợ rồi gặp việc gấp, bạn có thể phải vay lại với chi phí cao hơn khoản vừa trả.
- Phí trả trước cao hơn lãi tiết kiệm được: như trường hợp B ở trên.
- Đang có khoản nợ khác đắt hơn: nếu có nhiều khoản, ưu tiên trả khoản có chi phí cao nhất trước, không nhất thiết là khoản bạn muốn đóng cho xong.
Nếu bạn đang cân nhắc một khoản vay mới, hãy xem điều khoản trả trước hạn ngay từ đầu. Trang Đề xuất hiển thị thông tin các đối tác tự công bố để bạn đối chiếu; iDong không cho vay và không duyệt hồ sơ.
Câu hỏi thường gặp
Trả nợ trước hạn có giúp điểm tín dụng tốt hơn không?
Trả đúng hoặc trả sớm đều là hành vi trả nợ tốt. Điều quan trọng là khoản vay được ghi nhận đã tất toán đầy đủ, không còn dư nợ sót lại.
Phí trả nợ trước hạn thường tính thế nào?
Thường là một tỷ lệ phần trăm trên số gốc trả trước, có khi giảm dần theo thời gian đã vay. Mức cụ thể do hợp đồng của bạn quy định.
Tất toán xong bao lâu thì thông tin tín dụng cập nhật?
Thời gian tuỳ bên cho vay và hệ thống báo cáo. Bạn nên giữ giấy xác nhận tất toán và tra cứu lại sau một thời gian để chắc chắn.
