Mua trả góp có lợi không? Câu trả lời ngắn: có lợi khi tổng số tiền bạn bỏ ra gần bằng giá trả thẳng và khoản góp hằng tháng không làm bạn hụt chi tiêu. Ngược lại, trả góp sẽ thiệt nếu nó khiến bạn mất ưu đãi giảm giá, gánh thêm phí hoặc mua món đồ vượt khả năng. Bài này giúp bạn tự tính trước khi quyết định.
Mua trả góp thực chất là gì?
Khi bạn chọn trả góp, một ngân hàng hoặc công ty tài chính trả tiền cho cửa hàng thay bạn. Sau đó, bạn hoàn lại cho họ theo từng tháng. Nói cách khác, trả góp là một khoản vay tiêu dùng gắn với món hàng bạn mua.
Khoản vay này đứng tên bạn và có thể được báo cáo lên CIC. Trễ vài kỳ có thể khiến các lần vay sau khó hơn.
Mua trả góp có lợi không? Những lúc đáng cân nhắc
Trả góp đáng cân nhắc khi:
- Giá góp bằng giá trả thẳng và không kèm phí, bảo hiểm hay điều kiện mua thêm.
- Món đồ giúp bạn kiếm tiền hoặc tiết kiệm chi phí, ví dụ laptop để làm việc hay xe máy để đi làm thay vì đi xe ôm mỗi ngày.
- Bạn muốn giữ lại một khoản tiền mặt dự phòng cho tình huống khẩn cấp, thay vì dồn hết vào một lần mua.
- Thu nhập đều đặn và khoản góp cộng với các khoản nợ khác vẫn nằm trong mức an toàn.
Khi nào trả góp làm bạn thiệt?
Hãy dừng lại nếu thấy:
- Cửa hàng giảm giá hoặc tặng quà cho khách trả thẳng, còn khách trả góp thì không.
- Hợp đồng có phí hồ sơ, phí chuyển đổi hoặc bảo hiểm khoản vay cộng thêm mỗi tháng.
- Bạn mua vì "mỗi tháng chỉ vài trăm nghìn", trong khi tổng giá trị vượt xa nhu cầu thật.
- Thu nhập thất thường, một tháng hụt là trễ kỳ ngay.
Trả góp 0%: miễn lãi nhưng có miễn phí?
"0%" chỉ nói rằng phần tiền góp không bị tính lãi. Nó không nói gì về phí hay giá bán.
Ai trả phần lãi bị "miễn"?
Bên cấp vốn vẫn cần thu về chi phí. Trong nhiều chương trình, nhà sản xuất hoặc cửa hàng chi phần này như một khoản khuyến mãi. Ở chương trình khác, chi phí được bù bằng phí thu từ bạn, hoặc bằng việc bạn không được hưởng giá giảm dành cho khách trả thẳng.
Hai con đường trả góp 0% thường gặp
Góp qua công ty tài chính tại cửa hàng. Bạn làm hồ sơ ngay tại quầy, thường với CCCD. Nếu được duyệt, bạn ký hợp đồng, có thể trả trước một phần, phần còn lại chia đều theo tháng. Chú ý mục bảo hiểm: hỏi rõ có bắt buộc hay không.
Góp qua thẻ tín dụng. Sau khi quẹt thẻ, bạn đăng ký đổi khoản chi đó thành trả góp, ngay tại quầy hoặc với ngân hàng phát hành thẻ. Mỗi tháng, một phần tiền hiện trên sao kê. Hãy nhớ ba điều:
- Không phải giao dịch nào cũng đủ điều kiện, cần thuộc chương trình liên kết của ngân hàng.
- Toàn bộ số tiền góp thường bị "giữ" trong hạn mức thẻ, rồi được trả lại dần sau mỗi kỳ.
- Thanh toán thiếu số tiền đến hạn trên sao kê có thể khiến bạn bị tính lãi và phí theo biểu phí thẻ.
Danh sách phí cần hỏi
- Phí chuyển đổi (thu một lần hay chia theo tháng?).
- Phí lập hồ sơ.
- Bảo hiểm khoản vay và có được từ chối không.
- Mức giảm giá nếu trả thẳng.
- Phạt khi trễ kỳ.
- Phí nếu muốn tất toán sớm.
Mức cụ thể khác nhau giữa từng bên và ghi trong hợp đồng hoặc biểu phí lúc giao dịch.
Ví dụ: cùng một chiếc laptop, ba cách mua
Tình huống giả định: laptop 18 triệu
Laptop niêm yết 18.000.000đ. Trả thẳng được giảm 5%: 18.000.000đ × 5% = 900.000đ, còn 17.100.000đ. Trả góp 0%: trả trước 3.000.000đ, phần còn lại 15.000.000đ chia 6 kỳ, mỗi kỳ 15.000.000đ ÷ 6 = 2.500.000đ. Không được giảm giá, có phí chuyển đổi 1,5%: 15.000.000đ × 1,5% = 225.000đ. Trả góp có lãi: cũng trả trước 3.000.000đ, góp 15.000.000đ trong 6 tháng, lãi giả định 1,5%/tháng tính trên số tiền góp ban đầu: 15.000.000đ × 1,5% × 6 = 1.350.000đ.
| Cách mua | Tiền hàng | Phí, lãi | Tổng bỏ ra | So với trả thẳng |
|---|---|---|---|---|
| Trả thẳng | 17.100.000đ | 0đ | 17.100.000đ | 0đ |
| Trả góp 0% | 18.000.000đ | 225.000đ | 18.225.000đ | +1.125.000đ |
| Trả góp có lãi | 18.000.000đ | 1.350.000đ | 19.350.000đ | +2.250.000đ |
Với trả góp 0%, bạn tốn thêm 18.225.000đ − 17.100.000đ = 1.125.000đ, khoảng 6,6% giá trả thẳng (1.125.000 ÷ 17.100.000 ≈ 0,066). Phần lớn chênh lệch đến từ ưu đãi 900.000đ bị mất, không phải từ lãi.
Lãi tính trên số tiền ban đầu trong khi bạn trả bớt mỗi tháng nghĩa là chi phí thật cao hơn con số 1,5%/tháng trông có vẻ. Đọc thêm về lãi suất thực tế khoản vay để quy đổi cho đúng.
Nếu không có ưu đãi trả thẳng và trả góp 0% không kèm phí, hai cách tốn như nhau. Lúc đó trả góp còn giúp bạn giữ tiền mặt, miễn là trả đúng hạn.
Ba bước tự quyết định trước khi ký
- Cộng tổng tiền bỏ ra. Gồm trả trước, tất cả các kỳ, phí và bảo hiểm. Đặt cạnh giá trả thẳng sau giảm.
- Kiểm tra sức chịu của ví. Cộng khoản góp mới với các khoản nợ đang trả. Xem tỷ lệ nợ trên thu nhập để biết mức nào còn an toàn với bạn.
- Dự phòng tháng xấu. Nếu một tháng thu nhập giảm, bạn còn trả được kỳ đó không? Nếu không chắc, hãy chọn món rẻ hơn hoặc để dành thêm. Cách chia lương để tiết kiệm có thể giúp bạn gom tiền trả thẳng nhanh hơn.
Ghi nhớ
"0%" là lãi suất, không phải tổng chi phí. Trả góp chỉ có lợi khi tổng tiền bỏ ra sát giá trả thẳng và khoản góp vừa với thu nhập của bạn.
Nếu bạn cần một khoản vay tiền mặt thay vì trả góp qua cửa hàng, hãy chọn số tiền và kỳ hạn trên trang Đề xuất của iDong để xem các đối tác tự đăng tải lãi, phí ra sao. Việc cho vay và duyệt hồ sơ thuộc về đối tác, không phải iDong.
Câu hỏi thường gặp
Trễ một kỳ trả góp thì sao?
Bạn có thể bị tính phí phạt hoặc lãi chậm trả theo hợp đồng. Kỳ trễ cũng có thể bị lưu trong hồ sơ tín dụng. Bạn có thể tra cứu CIC cá nhân để theo dõi.
Có nên trả trước nhiều để giảm khoản góp?
Khoản góp và phí tính theo số tiền góp sẽ nhẹ hơn, nhưng bạn giữ ít tiền mặt hơn. Hãy chừa đủ quỹ dự phòng trước.
Muốn trả hết sớm có được không?
Tuỳ hợp đồng. Một số nơi cho tất toán sớm nhưng thu phí. Hỏi rõ trước khi ký để không bất ngờ.
