Bạn từng bị từ chối hồ sơ vay, hoặc nghe nói "điểm tín dụng thấp" mà không rõ phải sửa từ đâu? Tin tốt là cách tăng điểm tín dụng không có gì bí ẩn: điểm số phản ánh cách bạn vay và trả, nên muốn điểm tốt lên thì phải đổi chính những thói quen đó. Bài này đi thẳng vào việc nên làm, việc nên tránh và cần kiên nhẫn ra sao.
Điểm tín dụng là gì, xem ở đâu?
Điểm tín dụng là con số tóm tắt lịch sử vay và trả của bạn. Bên cho vay dùng nó, cùng thu nhập, công việc và khoản nợ hiện có, để ước lượng khả năng bạn trả đúng hẹn. Ở Việt Nam, dữ liệu này tập trung tại CIC, đơn vị trực thuộc Ngân hàng Nhà nước. Cách tra qua kênh chính thức có trong bài tra cứu CIC cá nhân.
Điểm tín dụng phản ánh những yếu tố nào?
Cách chấm cụ thể và trọng số của từng yếu tố không được công bố chi tiết, nên đừng tin ai khẳng định "yếu tố này chiếm đúng bao nhiêu phần trăm". Nói chung, các hệ thống chấm điểm thường nhìn vào mấy nhóm sau:
| Yếu tố | Câu hỏi bên cho vay đặt ra | Thói quen có lợi |
|---|---|---|
| Lịch sử trả nợ | Bạn có trả đúng hạn không, từng trễ bao lâu? | Không để kỳ nào quá hạn |
| Mức dùng hạn mức | Bạn đang dùng bao nhiêu so với hạn mức được cấp? | Giữ dư nợ thẻ thấp so với hạn mức |
| Khoản vay và lượt hỏi vay mới | Gần đây bạn có xin vay ở nhiều nơi cùng lúc không? | Chỉ nộp hồ sơ khi thật sự cần |
| Độ dài lịch sử | Bạn đã có quan hệ tín dụng bao lâu? | Giữ các khoản cũ đang trả tốt |
| Thông tin định danh | Hồ sơ có khớp, có cập nhật không? | Cập nhật CCCD, địa chỉ, số điện thoại |
Lịch sử trả nợ gần như luôn là phần nặng ký nhất.
7 cách tăng điểm tín dụng thực tế
1. Trả đúng hạn, không có ngoại lệ
Đây là việc quan trọng nhất. Kể cả khi chỉ đủ trả mức tối thiểu của thẻ, hãy trả trước ngày đến hạn. Khoản trễ dù nhỏ vẫn bị ghi là trễ.
2. Cài nhắc lịch
Đặt nhắc trên điện thoại trước ngày đến hạn vài ngày, hoặc đăng ký trích nợ tự động nếu ngân hàng hỗ trợ. Ghi mọi khoản vay vào một bảng: bên cho vay, ngày đến hạn, số tiền mỗi kỳ.
3. Giữ dư nợ thẻ thấp so với hạn mức
Dùng gần hết hạn mức thẻ khiến bạn trông như đang thiếu tiền, dù vẫn trả đúng hạn. Không có ngưỡng chung được công bố; nguyên tắc là càng thấp càng an toàn. Trả bớt trước ngày chốt sao kê giúp con số được ghi nhận nhỏ hơn.
Ví dụ: tỷ lệ dùng hạn mức thẻ (số giả định)
- Hạn mức thẻ 20.000.000đ, dư nợ hiện tại 8.000.000đ. Tỷ lệ dùng hạn mức = 8.000.000 / 20.000.000 = 40%.
- Bạn trả bớt 4.000.000đ trước ngày chốt sao kê. Dư nợ còn 8.000.000 − 4.000.000 = 4.000.000đ, tỷ lệ = 4.000.000 / 20.000.000 = 20%.
Số liệu chỉ minh hoạ cách tính, không phải ngưỡng chấm điểm của đơn vị nào.
4. Không nộp hồ sơ vay dồn dập ở nhiều nơi
Mỗi lần nộp hồ sơ, bên cho vay có thể tra thông tin tín dụng của bạn. Nhiều lượt hỏi vay trong thời gian ngắn dễ bị hiểu là bạn đang rất cần tiền. Hãy so sánh trước rồi mới nộp ở một vài nơi phù hợp. Trang Đề xuất của iDong hiển thị thông tin các đối tác tự công bố để bạn xem trước; iDong không cho vay và không duyệt hồ sơ.
5. Giữ khoản vay cũ đang trả tốt
Một thẻ mở lâu năm, luôn thanh toán đúng hạn, là bằng chứng tốt về thói quen của bạn. Nếu phí thường niên không cao, cân nhắc giữ lại thay vì huỷ vội. Đừng mở thêm thẻ chỉ để "tăng hạn mức": mỗi khoản mới là thêm một nghĩa vụ phải theo dõi.
6. Cập nhật thông tin cá nhân chính xác
Khi đổi CCCD, số điện thoại hay địa chỉ, hãy báo cho nơi bạn đang vay. Thông tin lệch nhau làm hồ sơ khó đối chiếu, thậm chí khiến dữ liệu bị ghi nhầm.
7. Kiểm tra báo cáo và yêu cầu sửa sai sót
Có khoản vay nào bạn không hề ký? Khoản đã tất toán mà vẫn hiện dư nợ? Nếu thấy sai, gom chứng từ (hợp đồng, biên lai, giấy xác nhận tất toán) và khiếu nại chính thức với đơn vị đã báo cáo. Khoản vay lạ đứng tên bạn còn là dấu hiệu thông tin cá nhân đã bị lợi dụng.
Điểm thấp hoặc đã có nợ xấu thì làm gì?
Thông tư 11/2021/TT-NHNN chia các khoản nợ thành 5 nhóm; nhóm 3 đến 5 được coi là nợ xấu. Nếu báo cáo của bạn có khoản đang ở nhóm 2 trở lên, thứ tự ưu tiên nên là:
- Liên hệ bên cho vay, hỏi con số tất toán đầy đủ: gốc, lãi, tiền phạt nếu có.
- Trả dứt điểm khoản quá hạn trước, nhất là khoản đang ở nhóm 2, để nó không trượt sang nhóm nợ xấu.
- Xin văn bản xác nhận đã tất toán, cất giữ cẩn thận.
- Từ đó trở đi, giữ mọi khoản còn lại đúng hạn.
Thông tin nợ xấu không mất ngay khi bạn trả xong; thời gian lưu và mốc tính có trong bài nợ xấu bao lâu thì được xoá. Việc của bạn là để những tháng trả tốt về sau dần chiếm phần lớn lịch sử. Nợ nhiều nơi thì ưu tiên khoản quá hạn lâu nhất và bàn phương án trả với bên cho vay, đừng vay chỗ mới để lấp chỗ cũ.
Cẩn thận với dịch vụ "xoá nợ xấu", "làm đẹp CIC"
Trên mạng có nhiều lời mời "làm đẹp hồ sơ CIC", "nâng điểm tín dụng cấp tốc", thu phí trước. Không ai ngoài tổ chức đã báo cáo có thể sửa dữ liệu của bạn, và việc sửa chỉ xảy ra khi dữ liệu bị ghi sai.
Dấu hiệu nên dừng lại ngay
- Đòi chuyển phí trước, hứa "xoá sạch nợ xấu" hay "lên điểm cao".
- Xin mã OTP, mật khẩu ứng dụng ngân hàng hoặc tài khoản tra cứu CIC của bạn.
- Đề nghị gửi ảnh CCCD hai mặt, ảnh chân dung cho người lạ.
Nếu đã lỡ chuyển tiền hoặc đưa thông tin, hãy liên hệ ngân hàng để khoá tài khoản và báo cơ quan chức năng. Những hành vi gian dối chiếm đoạt tiền có thể bị xử lý theo Điều 174 Bộ luật Hình sự (lừa đảo chiếm đoạt tài sản).
Bao lâu thì thấy điểm thay đổi?
Không có câu trả lời chung. Dữ liệu cập nhật theo chu kỳ báo cáo của từng tổ chức tín dụng, và mỗi hệ thống chấm điểm phản ứng khác nhau. Có thể nói chắc vài điều:
- Trả bớt dư nợ thẻ thường chỉ được phản ánh sau khi kỳ sao kê mới được báo cáo, không phải ngay hôm bạn trả.
- Vết trễ hạn hay nợ xấu cần thời gian dài hơn nhiều để bớt ảnh hưởng, vì nó vẫn nằm trong lịch sử.
- Thói quen đều đặn quan trọng hơn một lần trả lớn.
Hãy tra lại báo cáo sau một thời gian, so với lần trước để thấy khoản nào đã được cập nhật, và giữ tỷ lệ nợ trên thu nhập ở mức vừa sức để không phải vay thêm khi chưa cần. Nếu chưa rõ khái niệm dư nợ trên báo cáo, bài dư nợ là gì giải thích từng loại.
Câu hỏi thường gặp
Tra cứu CIC của chính mình có làm giảm điểm không?
Tự tra báo cáo của mình khác với việc bên cho vay tra khi xét hồ sơ. Muốn chắc chắn, hãy đọc hướng dẫn trên kênh tra cứu chính thức.
Điểm tín dụng thấp có vay được không?
Có thể, nhưng khó hơn và điều kiện thường kém hơn; quyết định thuộc về từng bên cho vay. Cẩn thận với lời mời "nợ xấu vẫn duyệt" kèm phí trước.
Chưa từng vay thì sao?
Bạn chưa có nhiều dữ liệu để được đánh giá. Đừng vay chỉ để "có điểm" nếu không thật sự cần.
