Cảnh báo

Lãi suất bao nhiêu là cho vay nặng lãi? Mốc 20% và 100%/năm

Hai con số cần nhớ là 20%/năm và trên 100%/năm. Bài viết giải thích từng mốc và cách đổi lãi ngày, lãi tháng ra lãi năm để bạn tự so.

Lãi suất bao nhiêu là cho vay nặng lãi? Câu trả lời gói trong hai con số: 20%/năm và 100%/năm. Mức đầu là trần lãi do hai bên tự thoả thuận khi vay mượn dân sự. Mức sau là ngưỡng có thể dẫn tới trách nhiệm hình sự, nhưng chỉ khi đi kèm thêm điều kiện mà luật nêu rõ.

Bài viết mang tính tham khảo chung. Với vụ việc cụ thể, bạn nên hỏi ý kiến luật sư.

Lãi suất bao nhiêu là cho vay nặng lãi: hai mốc cần nhớ

Ngoài đời, "nặng lãi" là chỉ chung khoản vay lãi quá cao. Luật thì tách thành hai ngưỡng, mỗi ngưỡng một hậu quả.

MốcCon sốCăn cứÝ nghĩa
Dân sự20%/nămBLDS 2015, Điều 468Trần lãi do các bên thoả thuận, trừ khi luật khác quy định riêng
Hình sựTrên 100%/nămBLHS 2015 (sửa đổi 2017), Điều 201Gấp 05 lần mức cao nhất của BLDS, kèm điều kiện khác

Nói gọn: quá 20%/năm là vượt giới hạn của vay dân sự. Quá 100%/năm thì có thể thành chuyện hình sự, nếu hội đủ các yếu tố ở mục dưới.

Mốc 20%/năm dành cho ai?

Mốc này áp vào vay mượn dân sự thông thường, như vay người quen hay vay một cá nhân bên ngoài. Hai bên được tự thoả thuận lãi, miễn không quá 20%/năm trên số tiền vay, trừ khi một luật khác có quy định riêng.

Ngân hàng, công ty tài chính có bị giới hạn 20% không?

Không theo mốc này. Tổ chức tín dụng hoạt động theo Luật Các tổ chức tín dụng và các quy định của Ngân hàng Nhà nước, vì thế trần 20%/năm của BLDS không áp cho họ. Thấy một khoản vay tiêu dùng ở công ty tài chính cao hơn 20%/năm, bạn chưa thể gọi đó là nặng lãi theo nghĩa pháp lý.

Với app vay online, hãy tìm ra bên cho vay thật sự rồi cộng cả lãi lẫn phí để thấy chi phí thực, như bài lãi suất thực tế khoản vay. Lưu ý: con số APR mà nhiều bên công bố thường chưa gồm phí.

Quy lãi theo ngày, theo tháng ra lãi năm

Người cho vay ngoài hiếm khi báo lãi theo năm. Họ hay nói "mỗi triệu mỗi ngày bao nhiêu" hoặc "mấy phần trăm một tháng". Con số nhỏ dễ khiến bạn chủ quan. Hãy đưa hết về %/năm để so (quy đổi đơn giản, chưa tính lãi chồng lãi):

  1. Lãi theo tháng: lấy %/tháng nhân 12.
  2. Lãi ngày tính bằng tiền: chia tiền lãi một ngày cho số tiền vay để ra %/ngày, rồi nhân 365.
  3. Lãi kiểu "mỗi triệu mỗi ngày X đồng": lấy X chia 1.000.000 để ra %/ngày, rồi nhân 365.

Bảng tra nhanh hai mốc theo tháng và theo ngày

Mốc theo nămMỗi thángMỗi ngàyMỗi triệu một ngày
20%/nămkhoảng 1,67%khoảng 0,055%khoảng 548đ
100%/nămkhoảng 8,33%khoảng 0,274%khoảng 2.740đ

Cách ra bảng: 20% / 12 ≈ 1,67% và 20% / 365 ≈ 0,0548%; 100% / 12 ≈ 8,33% và 100% / 365 ≈ 0,274%. Ai báo lãi trên 2.740đ cho mỗi triệu mỗi ngày là đã quá 100%/năm.

Ví dụ: ba cách báo lãi, quy về cùng một đơn vị

  • Báo theo ngày: vay 5.000.000đ, mỗi ngày đóng lãi 20.000đ. Lãi ngày = 20.000 / 5.000.000 = 0,4%. Lãi năm = 0,4% × 365 = 146%/năm, vượt mốc 100%/năm.
  • Báo theo tháng: lãi 7%/tháng. Lãi năm = 7% × 12 = 84%/năm, gấp 4,2 lần mốc 20%/năm nhưng chưa chạm 100%/năm.
  • Báo theo triệu: cứ 1 triệu mỗi ngày 2.500đ. Lãi ngày = 2.500 / 1.000.000 = 0,25%. Lãi năm = 0,25% × 365 = 91,25%/năm.

Mức "chỉ 2.500đ một ngày" nghe nhẹ, nhưng quy ra năm đã gần 92%. Để tính tổng tiền lãi theo kỳ hạn, xem thêm công thức tính lãi vay.

Khi nào cho vay lãi cao bị truy cứu hình sự?

Tội danh tại Điều 201 BLHS là "Tội cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự". Ngưỡng lãi của tội này lấy trần 20%/năm của BLDS làm gốc. Bên cho vay chỉ có thể bị xử lý hình sự khi hội đủ hai nhóm yếu tố:

  1. Mức lãi gấp 05 lần trần của BLDS, nghĩa là trên 100%/năm.
  2. Khoản thu lợi bất chính đạt 30.000.000đ trở lên; hoặc người đó từng bị phạt hành chính vì hành vi này; hoặc từng bị kết án về tội này và chưa được xoá án tích.

Tuỳ mức độ, người phạm tội có thể bị phạt tiền, cải tạo không giam giữ hoặc ngồi tù đến 03 năm. Lãi trên 100%/năm mà thiếu yếu tố thứ hai thì chưa đủ để xử lý theo điều này. Việc đánh giá thuộc về cơ quan có thẩm quyền.

Đòi nợ kiểu đe doạ cũng là vi phạm

Từ 01/01/2021, Luật Đầu tư 2020 cấm kinh doanh dịch vụ đòi nợ. Doạ dẫm, khủng bố tinh thần, bôi nhọ hay làm nhục người vay và gia đình họ đều có thể bị xử lý, dù khoản vay lãi bao nhiêu. Bài vay app quá hạn có sao không nói thêm về chuyện này.

Đang vay lãi cao, bạn nên làm gì?

  1. Gom đủ giấy tờ: hợp đồng, giấy biên nhận, tin nhắn trao đổi, sao kê chuyển khoản.
  2. Tự quy đổi mức lãi đang trả ra %/năm theo cách ở trên.
  3. Hỏi luật sư trước khi ký thêm bất kỳ giấy tờ hay thoả thuận gia hạn nào.
  4. Không vay chỗ lãi cao khác để đắp vào khoản cũ, vì nợ sẽ phình nhanh hơn.
  5. Bị đe doạ thì lưu lại bằng chứng và trình báo công an.

Lời mời "vay dễ, không cần giấy tờ" thường là cửa ngõ của cả lãi cắt cổ lẫn lừa đảo. Bài chiêu trò lừa đảo vay tiền liệt kê các kiểu hay gặp.

Ghi nhớ nhanh

Trên 20%/năm: vượt trần lãi thoả thuận của vay dân sự. Trên 100%/năm kèm điều kiện luật định: người cho vay có thể bị xử lý hình sự. Trước khi nhận tiền, luôn đổi lãi ngày hoặc lãi tháng ra lãi năm.

Khi cần vay, hãy ưu tiên nơi có hợp đồng rõ ràng, công khai lãi và phí. Bạn có thể mở trang Đề xuất của iDong: nhập số tiền, kỳ hạn rồi đối chiếu lãi, phí mà từng đối tác tự đăng tải. iDong chỉ tổng hợp thông tin, không cho vay, không xét duyệt hồ sơ.

Câu hỏi thường gặp

Lãi 1.500đ mỗi triệu mỗi ngày là bao nhiêu phần trăm một năm?

1.500 / 1.000.000 = 0,15%/ngày; nhân 365 được 54,75%/năm. Chưa tới 100%/năm, nhưng đã gần gấp ba trần 20%/năm.

Lãi 10%/tháng có vượt ngưỡng hình sự không?

Quy ra năm: 10% × 12 = 120%/năm, cao hơn mốc 100%/năm. Tuy vậy, cần thêm yếu tố thứ hai (ví dụ khoản thu lợi bất chính đạt 30.000.000đ hoặc đã từng bị phạt hành chính) thì mới có thể xử lý hình sự.

Vay công ty tài chính lãi trên 20%/năm có phải nặng lãi không?

Chưa thể kết luận như vậy. Công ty tài chính là tổ chức tín dụng, có khung pháp lý riêng, nên trần 20%/năm của BLDS không dùng để so. Hãy đọc kỹ hợp đồng và tổng chi phí trước khi ký.

Đọc xong rồi, thử với con số của bạn?

iDong so số tiền và kỳ hạn bạn cần với hạn mức, kỳ hạn mà từng đối tác đăng.

Bắt đầu so →